استاد صادق بریرانی یکی از پیشکسوتان طراحی گرافیک نوین ایران است. او سال 1302 در بندر انزلی متولد شد و پس از طی تحصیلات ابتدایی و متوسطه در انزلی و رشت، در 1323 دیپلم دوره دوم دبیرستان را اخذ کرد. در آن زمان با معلم عارف مسلکی به نام "امیرهوشنگ زرین‌کلک" که در جوانی از مریدان میرزاکوچک خان جنگلی بوده ، آشنا می‌شود. او که تجربه نقاشی را از قبل داشت در اثر آشنایی با معلم و مرادش در کار نقاشی جدی‌تر شده و آب‌رنگ و رنگ‌روغن را از زرین‌کلک فرامی‌گیرد.
بریرانی علیرغم توصیه معلمش که گفته بود:"نقاشی را دنبال نکن، چون به فقر می‌افتی و مرا نفرین می‌کنی" ، در سال 1326 وارد دانشکده هنرهای زیبا می‌شود. آنجا با "سهراب سپهری" ، "منوچهر شیبانی" ، "بهجت صدر" و چند هنرمند دیگر هم‌کلاس می‌شود. او پس از پایان دوره دانشگاه در 1331 لیسانس نقاشی را دریافت می‌کند و بعد از آن بعنوان رییس اداره هنر گرافیک، در وزارت فرهنگ و هنر ، فعالیتش را ادامه می‌دهد. این اداره در آن هنگام 12 کارمند داشت ، از جمله گنجینه ، امیرخانی ، منوچهر معتبر، مسعود عربشاهی ، جواهرپور ، اسفندیاری ، فروزی ، ماطاوسیان ، کازرونی ، سمیعی و اسفندیار احمدیه. کار در این اداره بصورت تیمی انجام می‌شد که سرپرستی آنها با بریرانی بود و این شیوه کار تیمی تا سال‌های بازنشستگی او ادامه داشت. استاد درباره تقسیم‌بندی کارهای این اداره می‌گوید: " کارهای خوشنویسی اداره را به امیرخانی و جواهرپور می‌دادم ، کارهای چاپ سیلک را به گنجینه می‌سپردم و کارهای گرافیک و طراحی را به عربشاهی ، معتبر و اسفندیاری. یک شاخه دیگر هم داشتیم به اسم "مکانیکال دراوینگ" که طرح‌های هندسی را انجام می‌داد و " ماطاوسیان " این کار را می‌کرد. او شابلون‌های مخصوصی داشت که با آنها کارهای کالیگرافی لاتین را هم انجام می‌داد. " اداره هنر گرافیک ، بعد از وقایع 28 مرداد 1332 و تعطیلی اغلب نشریات ، توسط عباس توفیق در وزارت فرهنگ و هنر ، تاسیس و خودش نخستین مدیر کل آن می‌شود.
صادق بریرانی برای ادامه تحصیل به آمریکا می‌رود که در 1338 مدرک فوق لیسانس گرافیک را از دانشگاه ایندیانا دریافت می‌کند و به کشور بازمی‌گردد. پس از بازگشت و با مرور آثارش ، متوجه می‌شود که ناخواسته ، با قلم دست‌ساز ویژه‌اش فیگوراتیو و طبیعت‌‌گرایانه کار می‌کند. این قلم ، رنگ را در خود نگه نمی‌‌داشت و او مجبور بود تاس رنگ را در دست بگیرد، با قلم حرکت کند و سریع بنویسد و طرح کند. بریرانی در طی سال‌ها ، با این قلم آثار فراوانی خلق کرد و به  ‌نوشته‌ها،‌ کلمات ، شعرها و جملات قصار ، روحیه عرفانی و آسمانی بخشید.
در 1339 برای تکمیل مطالعات هنری‌اش عازم اروپا می‌شود و در پاریس ، لندن ، رم و مونیخ هدفش را پی‌می‌جوید. او در سال 1360 بازنشسته و پس از آن برای تدریس به دانشکده هنرهای زیبا ، دانشگاه آزاد و الزهرا دعوت می‌شود.
آثار استاد در نمایشگاه‌ها و جشنواره‌های فراوانی به نمایش درآمده و منتقدان و هنرمندان را به تحسین واداشته است. از جمله میشل تاپیه ، منتقد و تئوریسین فرانسوی ، در توصیف نمایشگاه بریرانی در پاریس چنین می‌نویسد: " در زمانى كه هرج و مرج هنرى به بسیارى از طراران امكان مى‌دهد سبک‌‌سرانه ما را به مسایل كاذب تصویر و سادگى مجعول هندسی دروغین و ساده‌لوحانه فریب دهند، مایه خوشبختى است كه افرادى اصیل با آفرینش بسیار پیچیده خود ، كه ذات تلطیف‌كننده هنر را به ما عرضه مى‌كند، هم خود به كمال هنرى دست مى‌یابند و هم موجب كمال در هنر مى‌شوند. بریرانی در این درجه از هنر والا، اطمینان‌بخش‌ترین قضایای کیفی را در برابر ما می‌نهد و از هنرمند واقعی و هنرمندی که خواهد بود، جز این انتظاری نداریم. "
استاد بریرانی در چند بی‌ینال جهانی گرافیک ، عضو هیات داوران بوده از جمله بی‌ینال برونو (1355) و بی‌ینال گرافیک ایران (1371).
آثار او در نمایشگاه‌ها و جشنواره‌های مختلف نیز حضور داشته است ، نظیر نگارخانه بورگز(تهران- 1348- 1344-۱۳۴۳)، بى‌ینال تهران (1346- 1343) ، پنجمین نمایشگاه بین‌المللى دهلى نو (۱۳۴4) ، نخستین جشن هنر شیراز (1345) ، بیست و پنج سال هنر ایران (تهران ـ1346) ، دانشگاه كلمبیا (نیویورک – 1347)، بی‌ینال گرافیک برونو (1349-1353-1351-1357-) ، نمایشگاه انفرادى در نگارخانه سیروس (پاریس - 1353-۱۳۵0-1356-) ، بی‌ینال پوستر ورشو (1353-1351-1355- 1357) ، كنفرانس بین‌المللى طراحى آسپن ( كلرادو -1352) ، نگارخانه شهرک بین‌المللى هنر (پاریس - 1353) ، نگارخانه بل‌شاس (پاریس ـ 1354-1357)، گالری مونژرون (پاریس - 1354) ، نمایشگاه انفرادى در تهران‌گالرى (تهران - 1354) ، نخستین جشنواره هنر تهران(1354) ، نگارخانه ماتیاس‌فلس (پاریس- 1355)، انجمن ایران و آمریكا (تهران - 1355) ، چهارمین نمایشگاه بین‌المللى هنر معاصر (پاریس- 1356) ، نگارخانه ستانتریون (لیل، فرانسه – 1356) ، نگارخانه آتلیه ۲ (پاریس- 1357)، مركز بورف‌لادفانس2 (پاریس - 1357) ، نگارخانه آنتار (مونیخ- 1357) ، نمایشگاه بین‌المللى ۷۸ (بال ، سوییس - 1357) ، نمایشگاه بین‌المللى فلیک‌بولر (آلمان ـ ۱۳۵7) ،  نمایشگاه "هنر زنده در پاریس"(1358) ، نمایشگاه بین‌المللى پوستر كلرادو (دانشگاه كلرادو - 1358) ، نمایشگاه انفرادى در نگارخانه سیحون (تهران ـ ۱۳۶۹- 1368- 1372) ، نخستین دوسالانه هنر ایران (تهران ـ ۱۳۷0)، نمایشگاه انفرادى در نگارخانه فردریک‌اسپرات (سن‌هوزه ، كالیفرنیا - 1373).
همچنین آثار استاد بارها در نشریات بین‌المللی منتشر شده است ، از جمله "گرافیس" سالیانه (1347- 1349 ـ 1350 – 1353 – 1354) در زوریخ سوییس و "مدرن پاب‌لیستی" (1358) لندن.
منتقدان هنر هم درباره آثار استاد ، بسیار نوشتند: مجله آماتوردار (پاریس – 1353) ، لوموند (پاریس – 1353 ) ، مجله پرویکت (1355) ، آر اینترنشنال ( پاریس – 1356) ، کونسانس دزار (پاریس – 1356) ، مجله مترو (آمریکا – 1373).
صادق بریرانی اکنون مقیم آمریکاست.

منبع: انتشارات رسم

مشاهده آثار استاد صادق بریرانی

Works of Sadegh Barirani

توجه: آثار استاد بریرانی فقط برای نمایش عرضه شده اند